Młody rolnik, rozpoczynając prowadzenie gospodarstwa, stoi przed koniecznością zadbania o odpowiednie ubezpieczenia chroniące mienie, plony czy zdrowie. Dla osób, które nie ukończyły 40 lat i dopiero wkraczają w świat agrobiznesu, ustawodawca przewidział szereg ulg i preferencji. Poniższy artykuł przybliża najważniejsze aspekty, jakie musi poznać każdy młody rolnik, aby w pełni wykorzystać dostępne formy wsparcia.
Specyfika ubezpieczeń rolniczych dla młodych rolników
Ubezpieczenia w rolnictwie różnią się od standardowych polis komunikacyjnych czy majątkowych. W ich ramach chroni się nie tylko budynki i maszyny, ale także uprawy, zwierzęta hodowlane, a nawet odpowiedzialność cywilną za szkody wyrządzone osobom trzecim. W kontekście młodych rolników warto zwrócić uwagę na:
- możliwość obniżenia składek w pierwszych latach działalności,
- preferencyjne warunki w Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) i w ZUS,
- specjalne programy dofinansowania ubezpieczeń upraw i zwierząt.
Nowe gospodarstwo – nowe wyzwania
Osoba, która zostaje młodym rolnikiem zgodnie z definicją Unii Europejskiej (poniżej 40 roku życia), może korzystać z programu wsparcia działalności rolniczej. Jednym z elementów jest m.in. obniżona stawka składek ZUS lub KRUS w okresie pierwszych pięciu lat. To rozwiązanie pozwala skupić się na rozwoju gospodarstwa i inwestycjach zamiast na wysokich opłatach.
Znaczenie ubezpieczenia upraw i zwierząt
W rolnictwie ryzyko pogodowe, choroby czy wypadki losowe są scharakteryzowane jako wysokie. Dlatego ubezpieczenia upraw (np. na wypadek gradobicia, suszy lub przymrozków) oraz zwierząt (choroby zakaźne, wypadki) są praktycznie niezbędne. Młody rolnik może liczyć na niższe stawki i dodatkowe ulgi w składkach, szczególnie gdy dołącza do spółdzielni lub grup producenckich.
Rodzaje ulg i preferencji
System ubezpieczeń rolniczych oferuje szereg korzyści dla nowych rolników. Warto je znać i właściwie wykorzystać.
Preferencyjne składki w KRUS
- Obniżenie podstawy wymiaru składki – młodzi rolnicy mogą przez określony czas płacić niższe składki na ubezpieczenie społeczne,
- Zawieszenie niektórych świadczeń – w pierwszych latach działalności część świadczeń może być zawieszona, co skutkuje zmniejszeniem opłat,
- Preferencyjna stawka składki w przypadku prowadzenia przez rolnika dodatkowej działalności gospodarczej.
ZUS czy KRUS – co wybrać?
Decyzja o przystąpieniu do ZUS zamiast KRUS może okazać się korzystna dla rolników rozwijających działalność agroturystyczną lub sprzedających produkty przetworzone. W ZUS składki obliczane są na podstawie dochodu, co dla osób o niskiej marży rolniczej może być bardziej opłacalne. Młody rolnik powinien dokładnie przeanalizować:
- przewidywane przychody i koszty,
- długość prowadzenia gospodarki rolnej,
- dostęp do dodatkowych dotacji i form pomocy.
Dopłaty do polis upraw i zwierząt
Ministerstwo Rolnictwa oraz Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oferują dofinansowania do kosztów ubezpieczenia upraw i zwierząt. Wysokość dopłaty wynosi zazwyczaj od 60 do 80% składki ubezpieczeniowej. Aby skorzystać z tej formy wsparcia, młody rolnik musi złożyć odpowiedni wniosek na profilrolnika.gov.pl w określonym terminie.
Procedura ubiegania się o ulgi
Pozyskanie preferencyjnych warunków wymaga od młodego rolnika przejścia kilku formalnych etapów.
Rejestracja i założenie dokumentacji
Podstawą jest posiadanie założonego gospodarstwa rolnego i wpis do ewidencji producentów rolnych. W przypadku korzystania z KRUS, rolnik składa:
- wniosek rejestracyjny o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników,
- oświadczenie o posiadanym obszarze gospodarstwa,
- oświadczenie o niekorzystaniu z innych programów dotacyjnych, które wykluczałyby preferencyjne składki.
Terminowe składanie wniosków
Wnioski o dopłaty do ubezpieczeń upraw i zwierząt należy składać zwykle do 30 kwietnia roku ubezpieczenia. W przypadku preferencji KRUS lub ZUS młody rolnik musi zgłosić się do odpowiedniej jednostki do 14 dnia od daty rozpoczęcia działalności.
Kontrola i weryfikacja
ARiMR oraz KRUS przeprowadzają kontroli wniosków i późniejszej realizacji ubezpieczenia. Niezbędne dokumenty to:
- polisa ubezpieczeniowa z potwierdzeniem zapłaty składki,
- zaświadczenia o powierzchni upraw lub liczbie zwierząt,
- dowody wpłaty składki.
Wszystkie dokumenty warto składać w papierowej i elektronicznej formie, by uniknąć odrzucenia wniosku z powodu braków.
Najczęściej zadawane pytania
Jak długo można korzystać z preferencyjnych składek?
Młody rolnik może korzystać z obniżonych składek KRUS przez pięć lat od dnia objęcia ubezpieczeniem, a w ZUS przez okres 24 miesięcy od momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej.
Czy można jednocześnie mieć ZUS i KRUS?
Nie, w Polsce rolnik podlega albo ubezpieczeniom rolniczym w KRUS, albo społecznym w ZUS. Wyjątkiem są osoby prowadzące działalność agroturystyczną, które mogą dodatkowo wykupić polisę OC w ZUS.
Gdzie składać dokumenty?
Wnioski do KRUS składa się w oddziale regionalnym, natomiast w ARiMR można je składać elektronicznie przez profilrolnika.gov.pl lub osobiście w biurze terenowym.
Rola doradcy ubezpieczeniowego
Wybór optymalnej polisy rolnej wymaga analizy potrzeb i specyfiki gospodarstwa. Warto skorzystać z profesjonalnej pomocy:
- doradcy rolnego – pomoże w przygotowaniu wniosku o dopłaty,
- agenta ubezpieczeniowego – przedstawi oferty różnych towarzystw,
- księgowego– zadba o poprawne rozliczenia składek.
Dzięki wsparciu specjalistów młody rolnik zyskuje pewność, że korzysta z najlepszego możliwego pakietu ubezpieczeń i unika ryzyka finansowego.